TEÇ-SEN’in “İnsani Yaşam Endeksi” raporunda, büyükşehir koşullarında farklı hane tiplerinin aylık yaşam maliyeti hesaplandı. Çalışmada yalnızca temel ihtiyaçlar değil, sosyal yaşam, tatil ve birikim gibi kalemler de dikkate alındı.
Rapora göre tek başına yaşayan bir yetişkinin aylık “insanca yaşam bütçesi” 125 bin lira olarak hesaplandı. Bu rakam, barınmadan gıdaya, ulaşımdan sosyal yaşama kadar birçok harcamayı kapsıyor.
ASGARİ ÜCRETİN YAKLAŞIK 4,5 KATI
2026’da net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanırken, TEÇ-SEN’in tek kişi için hesapladığı 125 bin liralık bütçe yaklaşık 4,5 asgari ücrete karşılık geliyor. Böylece bir asgari ücret ile hesaplanan yaşam bütçesi arasındaki fark dikkat çekiyor.
Tek kişilik hanede aylık kira için 30 bin lira, gıda ve market harcamaları için ise 18 bin lira öngörüldü. Birikim ve gelecek güvencesine ayrılan pay da 15 bin lira olarak hesaplandı.
Araç yakıtı, bakım, sigorta, motorlu taşıtlar vergisi ve diğer ulaşım giderleri için toplam 16 bin lira ayrıldı. Sosyal yaşam ve yıllık tatilin aylık karşılığı ise ayrı ayrı 8 bin lira olarak belirlendi.
İki yetişkinden oluşan bir hanenin aylık yaşam bütçesi 193 bin 500 lira olarak hesaplandı. Kişi başına düşen maliyet ise 96 bin 750 liraya geriledi.
İki kişilik ailede kira için 38 bin, gıda ve market için 30 bin, birikim ve güvence için 25 bin liralık bütçe öngörüldü. Ortak giderlerin paylaşılması kişi başına maliyeti tek kişilik haneye göre düşürdü.
İki yetişkin ve üç çocuktan oluşan beş kişilik bir aile için hesaplanan aylık bütçe ise 377 bin liraya ulaştı. Kira 50 bin, gıda ve market harcamaları 60 bin lira olarak hesaplandı.
Çocuklu ailelerde eğitim giderleri de bütçeyi büyüttü. Eğitim, kurs, kırtasiye, okul yemeği, harçlık ve sosyal gelişim için ayrılan toplam tutar aylık 55 bin lirayı buldu.
TEÇ-SEN, çalışmanın resmi bir fiyat endeksi olmadığını, belirli yaşam standartları esas alınarak hazırlanan bir bütçe modeli olduğunu belirtti. Sendika, ücret politikalarının yaşam maliyetindeki değişimler dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini istedi.
